|
 باسمه
تعالي
در اثر حاضر نويسنده اين سوال اساسي را
مطرح کرده است که شاخص شناخت تهديد از غير آن کدام
است؟ چگونه ميتوان گونههاي مختلف پديدههاي سياسي ـ
اجتماعي را از يکديگر تميز داد و همه آنها را «تهديد»
ارزيابي نکرد؟
تحقيق حاضر در واقع نقطعه آغازيني است
براي ارائه پاسخ به اين پرسشها و مؤلف به دنبال آن
بوده تا اولاً ـ مرزهاي مفهومي و ثانياً ـ شاخصهاي
مصداقي تهديدشناسي را معرفي و عرضه بدارد. براي اين
منظور دو چهره متفاوت (ولي مرتبط) تهديد را شناسايي و
معرفي نموده است. نتيجه مطالعات انتولوژيک ارائه
تصويري معناشناسانه از تهديد است که «در نسبت با»
منافع مرجع تهديد درک و فهم ميشود. به عبارت ديگر
«تهديد» يک «ارزيابي» و نه يک «پديده» است. به اين
معنا که پديدههاي سياسي ـ اجتماعي از حيث شيوع و
ميزان کنترلي که بر آنها اعمال ميشود، به هفت دسته
اصلي قابل تقسيم هستند: موضوع، مسأله، مشکل، معضل،
خطر، بحث و بحران. هر يک از اين وضعيتها، ميتواند
براي بازيگري «تهديد» يا «برعکس» باشد. به همين دليل
است که در مقام تحليل انتولوژيک «تهديد»، بر اين اصل
تأکيد بسيار رفته است که تهديد نه واژهاي هم عرض و يا
در ادامه واژگان مذکور، بلکه اصطلاحي عام و مشتمل بر
همه آنها ميباشد.
ملاحظه مذکور در حوزه تحليل عملي که با
هدف شناسايي مصاديق «تهديد» طراحي شده است، نتايج
ثمربخشي در پي دارد که معرفي شاخصهاي هشتگانه «شناخت
يک تهديد در عمل» از جمله آنهاست. بر اين اساس مؤلف يک
دستگاه هشت رکنياي را طراحي و پيشنهاد مينمايد که
ميتواند يک پديده سياسي ـ اجتماعي را مورد سنجش قرار
داده، ميزان شدت و جديت آن را براي دستگاه تصميمسازي
مشخص سازد. به نظر ميرسد که تأمل در اين دستگاه و
تلاش براي بالا بردن ميزان دقت و حساسيت آن، در حوزه
سياست عملي يک ضرورت غير قابل انکار باشد.
در همين راستا و در آخرين بخش
گونهشناسي تهديدات آورده شده است که جامع دستگاههاي
مختلف تقسيمبندي تهديدات ـ اعم از سنتي و جديد ـ
ميباشد. بر اين اساس در حالي که گونههاي سنتي
جغرافيايي يا ابعاد متعارف تهديد بر شمرده شدهاند،
از رويکردهاي نوين در حوزه تهديدشناسي ـ يعني تهديدات
متعادل / نامتعادل و يا متقارن/نامتقارن ـ نيز بحث به
عمل آمده است.
چنين به نظر ميرسد که مجموع مطالب
ماهيت شناسانه و معرفتشناسانهاي که در باب «تهديد»
در اين اثر آمده، ميتواند دستمايه تحليلهاي عملي ـ
کاربردي حوزه «تهديدشناسي» قرار گيرد. هدف غايي از اين
گونه مطالعات آن است که با دستيابي به شناختي بهتر از
تهديدات، امکان طراحي الگوهاي مديريت کارآمد تهديدات
فراهم آيد. به عبارت ديگر، پرداختن به اصول اصلي حاکم
بر مديريت تهديدات و شناخت الگوهاي مختلف در اين
زمينه، موضوعي حساس و متعلق به حوزه تلاقي مطالعات
نظري ـ عملي است که مؤلف اميد دارد در مجلدي ديگر به
صورت مستقل به آن بپردازد.
باسمه تعالي
فهرست مطالب
|
سخن ناشر
مقدمه
فصل اول
شناخت تهديد؛رهيافتهاي
معرفتشناسانه و ماهيت شناسانه
کليات
الف) رهيافت معرفتشناسانه
1-
تهديد در فضاي اجتماعي
2-
تهديد در فضاي سياسي
3-
تهديد در فضاي امنيتي
ب) رهيافت ماهياتشناسانه
1-
خاستگاه مفهومي
2-
سازمان معنايي تهديد
3-
شبکه توليد واژگان امنيتي
4-
طيف واژگان تهديد
ماحصل و مرور مطالب فصل
پينوشتهاي فصل اول
فصل دوم
سنجش تهديد؛ شاخصهاي کمي
و کيفي
کليات
الف) سازمان سنجش شدت
تهديدات
سطح اول ـ ظرفيتهاي
بيروني
سطح دوم ـ ظرفيتهاي دروني
ب) معماي تهديد ـ امنيت
شاخص اول ـ توانمندي
شاخص دوم ـ وضعيت منافع
شاخص سوم ـ عمق
شاخص چهارم ـ دامنه
شاخص پنجم ـ زمان
شاخص ششم ـ مکان
شاخص هفتم ـ قدرتمندي
شاخص هشتم ـ موقعيت
ماحصل و مرور مطالب فصل
پينوشتهاي فصل دوم
فصل سوم
گونهشناسي تهديدات
کليات
الف) شاخص اول: بعد
1-
تهديدات سياسي
2-
تهديدات اقتصادي
3-
تهديدات نظامي |
-
تهديدات اجتماعي (اجتماعي شده)
5-
تهديدات زيست محيطي
6-
تهديدات فناورانه
ب) شاخص دوم: سطح
1-
تهديدات فردي
2-
تهديدات گروهي
3-
تهديدات ملي
4-
تهديدات منطقهاي
5-
تهديدات بينالمللي
6-
تهديدات جهاني
ج) شاخص سوم: جغرافيا
د) شاخص چهارم: تعادل
هـ) شاخص پنجم: تقارن
1-
تهديد متقارن
2-
تهديد نامتقارن
و) شاخص ششم: پيچيدگي
1-
تهديدات بسيط
2-
تهديدات مرکب
ز) شاخص هفتم: هويت
1-
جهانبيني تک بعدي (مادهگرا)
2-
جهانيبيني دو بعدي
ح) شاخص هشتم: جنس
1-
تهديد عيني
2-
تهديد ذهني
ط) شاخص نهم: کانون
1- تهديدات بازيگران
تهديدات ساختاري
ي) شاخص دهم: انگيزه
1-
تهديدات عمدي
2-
تهديدات غيرعمدي
ک) شاخص يازدهم: کار ويژه
1-
تهديدات ايدزايي يا واقعي
2-
تهديد آزمايشي يا اصلي
ماحصل و مرور مطالب فصل
پينوشتهاي فصل سوم
فصل چهارم
نتيجهگيري
فهرست منابع و مأخذ
منابع فارسي
منابع انگليسي
فهرست نمايه
|
|
