مردمسالاري ديني، ارزش يا روش
چکيده
مقاله
اين مقاله در دو بخش تهيه شده است:
بخش اول:
به منظور بيان روش حکومت،
گزارههاي سهگانه زير از فلسفه سياسي امام خميني
(ره) استنتاج، طرح و بررسي شدهاند:
1.اختيارات
حکومتي پيامبر اکرم (ص) و اميرمؤمنان (ع) اخص از
اختيارات رسالتي و امامتيشان بوده است.
2.واسطه انتقال
اختيارات حکومتي پيامبر (ص) و امام علي (ع) علم و
عصمت نبودهاند.
3.در عصر غيبت،
نصب عام ـ و نه نصب خاص ـ وجود دارد؛ لذا انتخاب
مردم مکمل نصب عام و عامل مؤثر در تعيين صاحب قدرت
مشروع، ميباشد.
در دومين بخش:
مصداق خارجي مردم سالاري
ديني از ديدگاه حضرت امام (ره)، معرفي و توضيح
داده شده است. مواردي از قبيل تأسيس حکومت مبتني
بر رأي مردم، انتخاب گونهاي از حکومت که بر
محوريت رأي مردم است، تأسيس بنياد حقوقي نظام به
نفع حقوق مردم در مقابل قدرت، تأکيد بر حقوق سياسي
شهروندان، و بالاخره طراحي يک ساختار سياسي کارآمد
که کليه قدرتها در آن تحت نظارت مردم قرار دارند.
خلاصه کلام آنکه تفسير ارائه شده
از ولايت فقيه در اين نوشتار مبتني بر تصوير ويژه
حضرت امام (ره) از مردم ميباشد که از آن به «ملت
فرهيخته» تعبير شده است. به گمان نويسنده، امام
خميني (ره) مردم را در جامعه اسلامي تودهاي آگاه،
معتقد و آزاديخواه ميدانستند که رأيشان نسبت به
ديگر مراجع تصميمگيرنده ـ اعم از افراد يا
گروههاي سياسي مختلف ـ از اعتبار کامل برخوردار
ميباشد؛ لذا نظام سياسي مردم سالاري را بنا
نهادند که در آن رضايت مردم و انتخاب آنها، سمت و
سوي سياست، حکومت و بنياد مشروعيت قدرت سياسي در
چهارچوب ارزشهاي ديني را شکل ميدهد.
«ارزش و روش در حکومت اسلامي» با
تفسير بالا در پي آن است تا امکان جمع بين «التزام
به ارزشهاي اسلامي در حوزه سياست» به روايت امام
خميني (ره)، و «استفاده از روش ابتناي حکومت بر
اراده و انتخاب مردمي» در عصر غيبت را مبتني بر
تئوري ولايت فقيه امام، تأييد و تبيين
نمايد.
کليدواژهها:
مردم سالاري ـ اسلام ـ امام
خميني (ره) ـ متدلوژي ـ سياست ـ حکومت ـ جامعه
مدني.
